براہوئی شاعری ٹی علامت نگاری نا تنقیدی جائزہ 

Spread the love
نوشت ۔ پروفیسر یوسف مینگل

براہوئی شاعری ٹی علامت نگاری وحید زہیر نا چھاپ مروکا ہمومقالہ ئے ہرادے او تینا ایم فل نا سند نا اصول کن نوشتہ کریسس، وحیدزہیربراہوئی ادب نا اسہ پنی او نوشتوک اسے او ادبی پڑا نظم او نثر اڑتوما صنف آتیٹی نوشتہ کرینے۔ دا وخت اسکان اونا فکشن ٹی ناولٹ، افسانہ اوڈرامہ نا کتاباک چھاپ مسونو، شاعری نا پڑا ام اونا اسہ کتابس چھاپ مسونے داکان بیدس اونا غیر تخلیقی کاریم تیٹی کالم نویسی، فن و شخصیت او خاکہ نگاریک شامل اریر ۔
ادبی حلقہ غاتیٹی ام وحیدزہیر قدرنا نگاہ ٹی اننگ، ہرا وخت ام براہوئی نوشتوک آتا پن النگوئے تو اونا پن اوڑے گیرام مننگ کپک، براہوئی ادب ٹی مطالعہ نا رحجان نا ہرا کمبوتی نا اوغنگے شاید اوٹی وحیدزہیر نا پن بف، انتئے کہ اونا تعلق امے وختان نوشت و خوان تون مسونے۔ وحیدزہیر نا ھراڑے تول و بش ارے یا او ہرا ادبی حلقہ نا بشخ ئے اندادے اینو ام براہوئی نا خوانوکا حلقہ تصور کننگ۔
وحید زہیرہراڑے بازا ادبی صنف آتیا نوشتہ کرینے اموڑے او ادب ٹی اسہ محقق اسینا حیثیت اٹ درستی راستی مس اونا تحقیقی کاریم ’’براہوئی شاعری ٹی علامت نگاریِ‘‘ نا کتابی دروشم اٹ بننگ آن وحید زہیر نا پنٹ لوز محقق نا ام ودیکی مس ۔
دا تحقیقی کتاب نا ہراتم کنے چھاپ مننگ نا سماہ مس توای بے حد خوش مسٹ انتئے کہ علامت نگاری تو کنے دلچسپی امو وخت مس ہراتم ای تینا پی ایچ ڈی کن ’’براہوئی شاعری ٹی جدیدیت‘‘ نا سرحال ئے گچین کریٹ، وختس کہ ای جدیدیت ئے سمجنگ او پوہ مننگ نا کوشش ئے کریٹ تو معلوم مس کہ جدیدیت نا اسہ اہم او بشخس علامت نگاری ام ارے، جدیدیت ئے پوہ مننگ کن ہراڑے وجودیت ، تحلیل نفسی اوروشن خیالی ئے پوہ مروئی ئے اموڑے علامت بلکہ ادبی علامت نگاری ئے سمجنگ ام بے کچ ضروری مریک۔ دا کل ئے سرپند مننگ آن پد جدیدیت سمج ٹی بریک۔ اندا علم آتا باروٹ چاہنداری اردو یا انگریزی زبان آن رسینگنگ کیک دا خاتران کہ براہوئی ٹی سوائے ادب آن ایلو علم آتیا نوشتہ متنے گڑا وحیدزہیر صاحب خبر اف براہوئی ئے ہرا وڑٹ علمی زبان اس پارینے، سوائے ادب نا گڑاس کتاب آن تو پین ہچو علمی او کتابس نے براہوئی ٹی دوبفک، 
خیر ای دا کتابے براہوئی ادب کن بختاوری سرپند مریسہ الکٹ، خوشی نا ہیت دا ئس کہ محقق دہنو مشکل او ادبی سرحال اسیا پٹ و پول کریسہ اسہ پوسکنو تحقیق اس مونا ایسونے ہرا براہوئی ادب نا خشکارہ غا ڈغار آ پھرنا اولیکو پڑی تصور مرو۔
کتاب کنا دوٹی اس ای ارا کن راہی روان اسٹ تو چندی خیالاک دماغ ٹی بسورہ کہ دا باز اہم او کتاب اسے براہوئی ادب نا دا وخت اسکان آسان انگا سرحال تون انصاف مننگ کتنے علامت نگاری تو ادب نا کلان مشکل انگا بشخ ئے یقیناًداڑا اسہ مثالی او کاریم اس مسونے ایہن ام وحیدزہیر اسہ مطالعہ کروکو شخصیت اسے او گڑاتے باز کڑمبی اٹ پوہ مریک کنا دا خیال اس کہ جدیدیت نا سرحال ٹی ہراڑے کنے علامت تون واسطہ مروئے اوڑے دا تحقیقی کاریم کنتون بھلوکمک اس کروئے۔
اندا اومیت تون کتاب نا خواننگ ئے شروع کریٹ اولیکو وار علامت نگاری اوتحقیقی کاریم نا باروٹ تبصرہ غاتے خواناٹ تو اندازہ مس کہ اڑتوما تبصرہ نگاراک علامت ئے سرپند متہ نو۔ اوفک تینا مون لوز گنڈیسہ بیرہ تینا تینا تبصرہ غاتے مکمل کرینو، سوال دا ودی مریک انت اسہ کتاب اسینا باروٹ نوشتہ کننگ اندن مریک؟ انت ہر کتاب آ امو علمی چاہنداری آن بیدس تبصرہ کننگ ضروری ئے؟ 
بلکہ اسہ خواجہ اس تبصرہ براہوئی کتاب آ کرینے او مثال سندھی شاعری آن تسونے، انت دا مثالاک براہوئی شاعری آن تننگ متؤرہ؟ او نوشتہ کیک کہ ’’براہوئی شاعری ٹی ننے شاعرآتا اسہ نہ اسہ غزل اسیٹی اسہ ارا شعر اندونو دوبریرہ، کہ نن اوفتے دا لڑٹی اوار کننگ کینہ ولے دا باز پاننگ باز مشکل ئے کہ ہرا شاعر داتے باز جوانی او خوڑتی اٹ مونا ایسونے؟ کمال نا ہیت تو دادے کہ دا خواجہ دا پورا تحقیقی کاریم ئے خواننگ آن پد دا پوہ متہ نے کہ ہرا شاعر علامتے جوانی او خوڑتی اٹ مونا ایسونے۔
کتاب ئے خواننگ تون اوار اوار بازا کمبوتیک مونی بننگ اسور دہنکہ کتاب ٹی ایم فل مقالہ نا اولیکو بشخ اوار کننگانے ہراتو مقالہ ناضرورت اس مننگ کیک اوکتاب اسینا نہ، داڑے دانا اوار کننگان جوانو تاثر اس ودی مفک ایلو دا کہ داٹی ہرا وڑٹ خاکہ نا جز آتے بیان کننگانے اوفتیٹی بازا کمبوتیک نظر بریرہ جاگسResearch Methodology ئے ہراوڑٹ بیان کننگانے۔ تحقیق نا ردٹ دانا بیان کننگ نا وڑ داوڑ مفک، بلکہ داٹی تینا کاریم کن تحقیق نا ہرا وڑوڈولاک استعمال کننگرہ اوفتے بیان کننگک۔ داڑان دا ظاہر مریک کہ محقق ئے تحقیقی علم نا باروٹ ام جوانی اٹ معلومداری متہ نے۔
وحید زہیر پنہ ۳۳ ٹی براہوئی زبان ئے علمی زبان اس قرارترسہ نوشتہ کرینے’’براہوئی علمی زبان اسے اودے ادبی میراث اس ارے؟ 
اول تو دا پاننگے کہ علمی زبان انتس مریک؟ اگہ بیرہ ادبی میراث ٹی زبانک علم نا درجہ غا سرمریرہ تو گڑا دنیا نا کلا زبانک علمی او زبان پاننگر ، اردو ئے دا خاتران علمی زبان پاننگک کہ اوٹی فلسفہ، نفسیات، تاریخ، سیاسیات، او راجی علم آتون اوار سائنسی علم آتیا ام کاریم مسونے اندا بنیاد آ اگہ اردو علمی زبان اس پاننگے تو سمج ٹی بریک سلیس ہیت براہوئی نا نہ تو داٹی فلسفہ نئے نفسیات او نہ سائنسی علم آتا باروٹ کتاب نہ بلکہ مضمون اس ملے مشکل ئے۔ گڑا براہوئی ہراکان علمی زبانس مس۔ وحیدزہیر ہرا ادبی مڈی نا زیہا براہوئی ئے علمی زبانس پاننگے پگہ براہوئی ادب ٹی تنقید نا عمل شروع مس تو شاید کہ وحید ادبی مڈی سلامت سلے، براہوئی ادب ٹی گڑاس بچوئے او تو خلقی ادب مروئے۔
محقق کتاب نا بیست نومیکو پنہ غا نوشتہ کیک کہ ’’نیاڑی نا نوکری ئے بے غیرتی نا علامت خیال کننگک‘‘ دا ہیت تینا جاگہ بھلو سوال ودی کیک ہراڑا جتاؤ مضمون اس نوشتہ کروئی مریک، داٹی محقق ننے ننا روایت نا باروٹ جوانو معلومداری اس تسونے ہرانا ننے مہالو سماہ متہ نے۔داکان بیدس اینو براہوئی مخلوق نا نیاڑی تا بھلو کچ اس نوکری کننگو، گڑا انت اندا نیاڑی تا باروٹ براہوئی مخلوق اندونو سوچس تخک۔ ایلو دا جملہ نا تحقیق تون انت تعلقداری مننگے، انت دا ریسرچ مگہ نیاڑی تا زندوبود نا باروٹ ارے۔
کتاب نا پنہ ۳۷ ٹی علامت نا درشانی کن دا شاعری تننگانے۔
’’محبوب جانی نا رندٹ بروکا
دڑد و غماتا زیادہ کروکا 
داغے جتائی نا تخپہ کنے آ
کپہ کنے خوار ہم سن تا نیاما

او شام نا بروکا استے کنا دریس
احوالے بندہ نا حوروپری کہ دیس‘‘
دا شاعری آن محقق ’’جتائی نا داغ، حورو پری، نازٹ بننگ، محبوب جانی ئے علامت تصور کرینے، اگہ محقق نا دا ہیتے من و عن مننگے تو پورا شاعری علامتی مریک، او دنیا ٹی براہوئی واحد او زبانس مرو ہراٹی غیر علامتی شاعری نا تصور مفرو۔
مونی پنہ ۴۲ آن الیس ۴۸ اسکان انتسکہ نوشتہ کننگانے، ہرافتا معنی مطلب آسانی اٹ سمجنگ مفک اندن لگک کہ محقق داٹی علامتی زبان ئے استعمال کرینے ہرانا سمجنگ لس قاری نا وس اٹی اف، دادے اسہ نقادس تشریح کرو اومعنی اخذ کرو، تحریر آن دہن معلوم مریک کہ دا وحیدزہیر نا تلار کن نوشتہ کروکو اسہ مضمون اسے، دا خاتران کہ داڑان تحقیق نا اچو گندس بفک۔ اندا نوشتٹی محقق نا لوزاتون گوازی کننگان ہرا معنویت ودی مسونے تحقیق دانا اجازت ئے تفک، انتئے کہ تحقیق نا زبان آسان، سادہ ، اکیڈمک او خالص مریک ، تحقیق ہمیش مقصد نا درشانی کن واضح او آسان انگا نوشت نا خواست ئے کیک ہرادے انگریزی ٹی Academic writing پارہ، بائیدے براہوئی محقق ئے دانا چاہنداری مرے۔کتاب نا ۴۴ میکو پنہ غا علامت نا درشانی ئے اندن کننگانے دنکہ افضل مینگل اسہ خلقی اوشاعری سینا باروٹ نوشتہ کے، سوال دا ودی مریک کھ انت تحقیق نا زبان اندن مریک؟ 
محقق اسہ جاگس علامت نا درشانی کن داوڑنا مثال مونا ایسونے او دادے شاعری تصور کرینے۔
دنتاکو جواہریا
لب کو کاغذیا
خنک نا نرگسیا 
بامس نا خنجری آ
سوال دادے انت دا شاعری اس پاننگ ام مریک یا نہ؟ اگہ دادے شاعری تصور کین ام تو داٹی تشبیہ صاف خننگک، او داڑے بیرہ تشبیہ غان علامت نا درشانی کننگ نا کوشش کننگانے، تشبیہ علامت کن باز چھکنو مثال اس پاننگ مریک۔ لگگ اندن کہ محقق ئے معلوم متہ نے کہ علامت پارہ انتئے؟ او ادب ٹی دانا استعمال امر مریک؟ اگہ اننگے تو علامت نا خڑکی کلان زیات تمثیل تون خننگک، بیدس تمثیل آن علامت نا درشانی ممکن اف، علامت نا دا اہم انگا بشخ ئے تحقیق ٹی گیرام کننگانے اندا خاتران علامت نا درشانی کن بازی آن تشبیہ او استعارہ غان مثال تننگانے۔ ہرن تو اینو نا نقاد علامت نا مفہوم نا سہی درشانی کن تشبیہ او استعارہ ئے باز چنک سرپند مریک ،ایہن ام علامت نا درشانی نا حق ئے سہی وڑٹ تمثیل ادا کننگ کیک، دا پورا کتاب ئے خواننگ آن پد اسہ جاگہ اس ام لوز تمثیل استعمال متہ نے اونہ شاعری آن تمثیلی او مثالس تننگانے۔ گڑا ہرا بنیاد آ دادے تحقیقی او کاریمس سرپند مرین ہراڑے محقق ئے ادبی علامت ئے سمجنگ کتہ نے۔علامت او تمثیل نا تعلقداری نا درشان کن محمد حسن عسکری نا مضمون’’ادب کا علامتی نظام‘‘ ئے خوانوئی مریک ہراٹی او علامت او تمثیل نا رشتہ ئے باز زیبائی اٹ بیان کرینے۔ایلو دا سوج ام ودی مریک کہ تمثیل نا جند انت اسے، تمثیل انتئے علامت نگاری تو خڑک تعقلداری تخک، اسے سوج اس داہم مونا بریک ، آخر علامتاک بریرہ ہراکان؟
تخلیق اسہ ذہنی و عمل اسے ہرانا تعلق انسان نا شعور او لاشعوراڑتوماتون مریک داپاننگ مشکل ئے کہ دانا تعلقداری اخس شعور تون ارے او اخس لاشعور تون، ولے ہراڑے تخلیق ٹی علامت نا ہیت مریک تو دا خالصتا لاشعوری او عمل اس پاننگک۔ دا خاتران کہ دا انسان نا لاشعور ٹی دفن ہمو نا پورو آ خواہش او اومانک اریرہرافک وخت و حالات نا سختی سوری تا سوب آن پورو مننگ کتہ نو او لاشعور نا بشخ جوڑ مسونو۔ اندا اومانک ہمیش آسودہی خواہنگ نا خواستگار مریرہ، اگہ ہندا اومان تے درشانی ناکسر رسینگتؤ تو دافک چندی نفسیاتی ناجوڑی ودی کیرہ، وختس کہ تخلیق کار اندا اومان تے تخلیقی زبان تننگ نا ارادہ کے ہم تو دافتے پاشی اٹ مونا اتنگ کپک دا خاتران کہ ننا راجی زند و بود یا روایت آک تینا خیال ئے پاشی اٹ درشانی کن اجازت تفسہ، اندا سوب ئے کہ تخلیق کار تینا ہیت ہیت صاف صاف کننگ کپک او تینا اندا اومان تا درشانی کن ’’اخفاء‘‘ نا عمل ئے دوئی کیک ، تینا خیال ئے نیمہ پاش او نیمہ ڈھکوک درشان کیک ہراڑکن او علامتی زبان آن کاریم الیک ۔ دا ردٹ پاننگ کینہ کہ تخلیق کار تینا اظہار کن اسہ اندونو کسرس پٹک ہراڑان ’نہ سیخ اشنگے نہ کباب‘۔
وختس کہ تخلیق کار تینا اظہار کن نیامکو کسرے پٹک تو گڑا علامت نا استعمال المی مریک او تینامقصد نا درشانی کن علامت آن کاریم الیک ہراٹی اشارہ کنایہ، تشبیہ، استعارہ، تمثیل، تجسیم، پیکر ، نشان او پین پین وسیلہ غاک بریرہ، او تینا ہیت ئے ڈھکوئی اٹ کیک اندا خاتران علامتی ادب ئے قاری کن سمجھنگ مشکل مریک دننگا تخلیق ئے نقاد نا تشریح او تعبیر نا ضرورت مریک اینو تخلیقی سطح غا ادب نا ارا (۲) بشخ پاننگرہ۔ اسٹ لس ادب ہرانا تعلقداری بازی آن شعور تون مریک ہراٹی نوشتوک تینا ہیت ئے آزادی اٹ کننگ کیک ایلو ہرادے قاری آسانی اٹ سرپند ہم مریک، ارٹمیکو علامتی ادب ہرانا تعلقداری لاشعورتون مریک، ہراٹی خیال نا درشانی مبہم، غیر واضح، نیمہ ڈھکوک مریک۔ دنیا ٹی اینو کلان بھلا اہمیت علامتی ادب ئے تننگک، او دا خاتران کہ لاشعوری ادب ابہام ودی کیک ہراڑان معنی نا بازا درگہ غاک ملنگرہ او چندی بحث آک بناء مریرہ داڑان خوانوکا تینا وڑٹ معنی الیک او اندا سوب ئے کہ علامتی ادب معنویت ودی کیک۔
علامتی ادب نا تعلقداری چونکہ لاشعورتون مریک، دانا چاہنداری کن نفسیات او سگمنڈ فرائڈ نا تحلیل نفسی، الفریڈ ایڈلر نا ego او یونگ نااجتماعی لاشعور نا تھیوری ئے خواننگ او سرپند مننگ المی مریک بیدس دافتیان علامتی ادب نا سمجھنگ آسان اف۔ وحید زہیر نا تحقیق ئٹی دا خاتران چس سلتو کہ او براہوئی شاعری ٹی علامت ئے نفسیات نا خواننگ آن بیدس پٹنگ نا کوشست کرینے۔ اگہ او نفسیات ئے خوڑتی اٹ مطالعہ کروسس تو اونا تحقیق بے معنی او بے مطلب متؤکا۔
وحید زہیر تینا کتاب نا پنہ ۴۷ نا اولیکو پیراگراف ٹی اسہ دم شش، ہفت مسئلہ اوار ہرفینے ہرافک کل اسہ ایلوتون متضاد اریر او مکتبہ درخانی نا شاعری ئے بطور علامت پیش کننگ نا کوشش کرینے سوال دادے مکتبہ درخانی نا عالماتے علامت نا استعمال نا انت ضرورت اس اوفک تو مذہبی رحجان ئے ودی و سوگو کننگ کن سدھا سدھا تینا ہیتے کننگ اسر اندا نوشت ٹی علامت آن زیات ملا نا صفت و ثناء ئے کننگانے۔
کتاب نا پنہ ۵۹ آن الیس ۶۲ اسکان بابو عبدالرحمن کرد نا باروٹ ہرا پٹ و پول کننگانے او بابو نا شاعری ٹی علامت نا درک ئے خلنگ نا بجائے اونا شخصی شرافت او جوانی ئے ثابت کننگانے دا محقق تینا صفتے ہم کرینے، انت تحقیق اٹی تینا صفت ام جائز ارے؟ یا داٹی بیرہ حق و راستی ئے ثابت کروئی مریک؟
محقق پنہ ۵۱ آن الیس ۵۵ اسکان، شاہ بیگ شیدا، صابر ندیم، منظوربلوچ، حنیف مزاج، حمیدعزیزآبادی، ملک ظاہر شمیم، افضل مراد، حسن غمخوار، عزیز مینگل، اقبال ناظر، اسلم پروانہ، عالم عجیب، شمس ندیم، جوہربراہوئی او رزاق صابر نا ہرا شاعری تے بطور علامت مثال کن پیش کننگانے، او دا شےئرتیٹی علامت نا درشانی ئے سرجمی اٹ کننگتنے، اگہ دا شاعری تا خوڑتی اٹ جاچ النگے تو دافتیٹی علامت نا واضح او ڈس خننگپک۔
محقق پنہ ۶۵ آ نوشتہ کیک کہ 
’’تدینگوئے ہتم ولدا بروس نی
ننا رنداتے داڑے خنپروس نی‘‘ 
انت دا شئیر ٹی علامت ئے ثابت کننگ مریک ؟
محقق پنہ ۶۶ ٹی اسحاق سوز نا حوالہ ٹی نوشتہ کیک کہ ’’براہوئی کلاسیکی شاعری نا روایتے تخنگ ٹی اسہ پنس ہرانا کلام ہمو وڑ اینو ہم تازہ دم ئے ہراکہ کلاسیکی شاعری ناصفت چائنگیک۔ ہر باقاعدہ شاعر امبار سوز ہم شاعری ٹی تینا کلے حوالہ غاتے تن ساڑی ئے‘‘ دا ہیت او اختلاف مننگ کیک اسحاق سوز ئے کلاسک شاعر ثابت کننگ آسان او کاریمس اف، دا خاتران کہ کلاسیکل شاعری اموتم ودی مریک، ہراتم تہذیب، زبان او ادب کامل مریر، ننا تو نہ تہذیب، نہ زبان او نہ ادب کامل ئے ، گڑا نن ہراکان کلاسیکل شاعر ودی کننگ کینہ۔ رومی شاعر ’ورجل‘ دا خاتران کلاسیکل او شاعرس پاننگک کہ او رومی تہذیب تون اوار یونانی تہذیب ئے ام تینا وجود ٹی جذب کریسہ تخلیق کرے اندا خاتران اونا شاعری بے مثالی اے، 
والمیکی ، ویاس او فردوسی دنیا نا پنی آ شاعرآتیٹی شمار مریرہ، ولے دنیا داسکان دافتے ام کلاسیکل شاعر مننگ آ مکمل امنا کننگ اف۔ گڑا اسحاق ئے ہرا حوالہ اٹ کلاسیکل شاعر پاننگ کینہ، تحقیق انتہائی ذمہ دارانہ او کاریمس مریک، داٹی محقق انتہائی ذمہ واری ٹی گڑاتے ہرک، اگہ تحقیق ٹی مچے ہم غیر ذمہ داری آن کاریم النگا تو حقیقت اسکان سرمننگ بے حد مشکل مریک۔ 
پنہ ۹۳ ٹی نوشتہ ئے کہ’’علامت Signآن جتائے‘‘سوال دادے کہ اگہ علامت sign آن جتائے گڑا براہوئی ٹی امر علامت کن لوز’’نشان‘‘ یعنی Signئے استعمال کننگانے ،داتو حیرانگی نا ہیت اسے۔
محقق ہراڑے علامت تون انصاف کننگ کتنے اموڑے تحقیق نا وڑ و ڈول او ضرورت آتون ام بے کچ نا انصافی مسونے، پنہ ۹۸ آن ۱۰۲ اسکان استعارہ نا تعریف کن پد مہ پد حوالہ السہ کرینے، او باز جاگہ بیدس حوالہ تننگ آن ایلو نوشتوک آتا ہیتاتے کرینے ہرا تحقیق اٹی عیب پاننگرہ او Plagiarism یعنی دزی شمار مریرہ، حوالہ تننگ او حوالہ ئے سمجھنگ اسہ محقق اسے کن بے کچ ضروری مریک۔
محقق تینا تحقیق اٹی ’اردو برائے لیکچرارسبجیکٹ سپیلسٹ جہانگیر بکس‘ آن ام ریفرنس الکونے، انت اودے دا ہیت نا سماء متنے کہ تحقیق ٹی کورس کن نوشتہ کروکا گائیڈ آتیان حوالہ النگ مفک؟ ایلو داکہ او تحقیق نا اصولاتے سرپند مننگ کن سالس کورس ورک نا کلاس آتے ام الکونے، اندا سوب ئے کہ اونا دا کاریم ٹی تحقیق نا کمبوتیک جاگہ جاگہ خننگرہ۔ ایلو علامت نا درشانی کن کورس نا کتاب آتیان حوالہ النگان دا معلوم مریک کہ محقق نا مطالعہ باز کمزور مسونے۔ اردو ٹی علامت او علامتی ادب نا باروٹ کلان زیات و جوان کاریم سہیل احمد او حسن عسکری کرینو۔ دا تحقیق ٹی نہ دانوشتوک آتا کاریم تیان ریفرنس ہلنگانے او نہ دافتیان استفادہ کننگانے۔
پنہ ۱۱۳ آن ۱۲۲ اسکان محقق چندی جاگہ plagiarism نا گواچی نظر بننگے۔ انتئے کہ او ہیتے پین نا زبانٹ کرینے او اوڑکن ریفرنس تتنے۔ ریفرنس نہ تننگ نا سوبان دافک سرقہ نویسی نا کھاتہ ٹی بریرہ۔ داکان بیدس محقق براہوئی شاعری ٹی علامت نگاری ئے بیرہ ارا پنہ ٹی درشان کرینے ہرااوڑان بھلو بحث اسینا خواستگار ئس۔
محقق پنہ ۱۲۶ آن ۱۳۰ اسکان ’’تنقید نا ادب تن سیالی‘‘ نا سرحال آ نوشتہ کرینے دانا اونا سرحال تون ہچو وڑاسیٹ تعلقداری تخپک دانا دا تحقیق اٹی شامل کننگ المی الو۔
محقق، تحقیق نا اصول آتے باز جاگہ لتاڑیسہ بسونے۔ دہنکہ محاصل اٹی انت لکھوئی مریک او انت لکھانے، اونا محاصل اونا سرحال نا درشانی نا جاگہ محقق نا سفت و ثناء تا گواچی مسونے۔ او محاصل اٹی تینا باروٹ نوشتہ کیک کہ’’ پٹ و پول کروکاڑان اونا سرحال انصاف خوائک۔ کنا کوشست مسونے کہ ای انصاف کیو۔ دا گڑانا خیال کننگ نا کوشست ئے تینا منت اٹ کرینوٹ انتئے کہ داوڑنا کاریمک ہم بروکا وخت کن پٹ و پول نا نشان بدل جوڑ مریرہ۔ دا کاریم براہوئی ادب ٹی نشان بدل نا تب و تعبیرے پہہ مننگ نا وسیلہ اس خیال مروئے‘‘
سوال دادے کہ دننگا ہیتاک محاصل اٹی مریرہ یا دیباچہ ٹی ؟ ایلو او تینٹ لکھک پٹ و پول کروکاڑان اونا سرحال انصاف خوائک، انت محقق تینا تحقیق تون انصاف کننگ کرینے؟

جواب لکھیں

آپ کا ای میل شائع نہیں کیا جائے گا۔نشانذدہ خانہ ضروری ہے *

*

error: Content is protected !!